{"id":32,"date":"2024-07-29T13:21:40","date_gmt":"2024-07-29T12:21:40","guid":{"rendered":"https:\/\/magdaklamka.atoma.pl\/?p=32"},"modified":"2024-09-04T14:19:30","modified_gmt":"2024-09-04T13:19:30","slug":"lekcja-otwarta-motywy-bozonarodzeniowe-w-poezji-polskiej-na-przestrzeni-wiekow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/magdaklamka.atoma.pl\/index.php\/2024\/07\/29\/lekcja-otwarta-motywy-bozonarodzeniowe-w-poezji-polskiej-na-przestrzeni-wiekow\/","title":{"rendered":"Lekcja otwarta: „Motywy bo\u017conarodzeniowe w poezji polskiej na przestrzeni wiek\u00f3w”"},"content":{"rendered":"\n

Drodzy nauczyciele! Drodzy uczniowie!<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Okres zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 \u015awi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia to dobra okazja do kr\u00f3tkiego przypomnienia utwor\u00f3w poetyckich o tej tematyce, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w podstawie programowej j\u0119zyka polskiego. Niech g\u0142os przywo\u0142anych przez nas dzisiaj autor\u00f3w b\u0119dzie zar\u00f3wno dobr\u0105 lekcj\u0105 pogl\u0105dow\u0105, ale tak\u017ce okazj\u0105 do duchowej w\u0119dr\u00f3wki w g\u0142\u0105b naszej duszy, by do\u015bwiadczy\u0107 prawdziwej obecno\u015bci   Boga.<\/p>\n\n\n\n

Podk\u0142ad: Cicha noc<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Wiecz\u00f3r wigilijny jest w naszej chrze\u015bcija\u0144skiej i polskiej tradycji najbardziej uroczystym i wzruszaj\u0105cym wieczorem roku. Rozpoczyna, pe\u0142ne przer\u00f3\u017cnych pi\u0119knych tradycji i podnios\u0142ego nastroju, \u015bwi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia.
    Nazwa „Wigilia” pochodzi od \u0142aci\u0144skiego s\u0142owa „vigilare” znacz\u0105cego czuwanie.
    Wieczerz\u0119 wigilijn\u0105 rozpoczynamy od dzielenia si\u0119 op\u0142atkiem i sk\u0142adania \u017cycze\u0144. Jest to chwila szczeg\u00f3lna, wywo\u0142uj\u0105ca wiele wspomnie\u0144 z dzieci\u0144stwa i m\u0142odo\u015bci, przes\u0142oni\u0119ta smutkiem po tych, kt\u00f3rzy na zawsze odeszli do wieczno\u015bci. Wyrazem pami\u0119ci o nich jest, m.in. pozostawione nakrycie.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Dwaj uczniowie zaczynaj\u0105 przygotowania sto\u0142u (potrzebne \u2013 karton z oknem, w oknie firanki i gwiazdka, stolik, obrus, talerze, Pismo \u015awi\u0119te, gwiazda betlejemska, \u015bwieca<\/strong>)<\/p>\n\n\n\n

    Jan Kasprowicz: \u201ePrzy wigilijnym stole\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Przy wi\u00adgi\u00adlij\u00adnym sto\u00adle
    \u0141ami\u0105c op\u0142a\u00adtek \u015bwi\u0119\u00adty,
    Po\u00admnij\u00adcie, \u017ce dzie\u0144 ten ra\u00addo\u00adsny
    W mi\u00ad\u0142o\u00ad\u015bci jest po\u00adcz\u0119\u00adty;

    \u017be, jako m\u00f3wi wam wszyst\u00adkim
    Daw\u00adne, od\u00adwiecz\u00adne or\u0119\u00addzie,
    Z pierw\u00adsz\u0105 na nie\u00adbie gwiaz\u00add\u0105
    B\u00f3g w wa\u00adszym domu za\u00adsi\u0119\u00addzie.

    Ser\u00adcem go przy\u00adj\u0105\u0107 go\u00adr\u0105\u00adcym,
    Na \u015bcie\u00ad\u017caj otwo\u00adrzy\u0107 wro\u00adta \u2014
    Oto, co czy\u00adni\u0107 wam ka\u017ce
    Mi\u00ad\u0142o\u015b\u0107, naj\u00adwi\u0119k\u00adsza cno\u00adta.<\/p>\n\n\n\n

    Dwie uczennice siadaj\u0105 i zostaj\u0105 przy stoliku (ucze\u0144 podaje kole\u017cance mikrofon i te\u017c siada przy stoliku)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Pasterka to uroczysta msza odprawiana w noc Bo\u017cego Narodzenia<\/strong>, kt\u00f3ra upami\u0119tnia przybycie pasterzy do Betlejem<\/strong>. Przybyli oni, aby z\u0142o\u017cy\u0107 ho\u0142d nowo narodzonemu Jezusowi. Obecnie pasterka jest symbolem powitania Jezusa<\/strong> przez wiernych. Otwiera ona obchody Bo\u017cego Narodzenia. Jest to r\u00f3wnie\u017c moment, kiedy zaczyna si\u0119 nowy rok liturgiczny w Ko\u015bciele katolickim<\/strong>.
    <\/p>\n\n\n\n

    Dwie uczennice wstaj\u0105 z pierwszego rz\u0119du z mikrofonem z drugiej cz\u0119\u015bci sali: troje uczni\u00f3w siedz\u0105cych przy stoliku (potrzebny wieszak z ubraniami), ubieraj\u0105 si\u0119 i wychodz\u0105 do ko\u015bcio\u0142a (potrzebny karton z namalowan\u0105 wie\u017c\u0105 ko\u015bcio\u0142a), mikrofon zostaje na stoliku<\/p>\n\n\n\n

    2) Jerzy Liebert \u201ePasterka\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Pta\u00adki niby dzwo\u00adnecz\u00adka\u00admi cie\u00adsz\u0105 si\u0119 ko\u00adl\u0119\u00add\u0105 –
    Chry\u00adstus nam si\u0119 na\u00adro\u00addzi\u0142 i nowe dni b\u0119d\u0105.

    Do staj\u00adni Be\u00adtle\u00adjem\u00adskiej a\u017c do brze\u00adg\u00f3w Wi\u00ads\u0142y
    Z pta\u00adka\u00admi smu\u00adk\u0142e sar\u00adny dzi\u00adwo\u00adwa\u0107 si\u0119 przy\u00adsz\u0142y.

    Wie\u00adwi\u00f3r\u00adka z\u0119by szcze\u00adrzy i w nie\u00adbo si\u0119 pa\u00adtrzy,
    Jak dwa go\u00ad\u0142\u0119\u00adbie p\u0142y\u00adn\u0105 na b\u0142\u0119\u00adkit\u00adnej tar\u00adczy.

    I kwia\u00adty, cho\u0107 to zima, czas mro\u017a\u00adny i ci\u00adchy.
    Nio\u00ads\u0105 myr\u00adr\u0119, ka\u00addzi\u00add\u0142o i z\u0142o\u00adte kie\u00adli\u00adchy.

    I pa\u00adwie przy\u00adfru\u00adn\u0119\u00ad\u0142y z kra\u00adj\u00f3w cu\u00addzo\u00adziem\u00adskich,
    By swe pi\u00f3\u00adra przy\u00adr\u00f3w\u00adna\u0107 do skrzy\u00adde\u0142 aniel\u00adskich.

    A ma\u0142y Chry\u00adstus smut\u00adny w drzwi pa\u00adtrzy i cze\u00adka,
    By w\u015br\u00f3d wi\u00adta\u00adj\u0105\u00adcych zo\u00adba\u00adczy\u0107 cz\u0142o\u00adwie\u00adka.<\/p>\n\n\n\n

    Kol\u0119da<\/strong> to pie\u015b\u0144 religijna zwi\u0105zana tematycznie z narodzinami Jezusa, \u015bpiewana w ko\u015bcio\u0142ach i domach w czasie Wigilii, Bo\u017cego Narodzenia i tradycyjnie – w Polsce a\u017c do Matki Bo\u017cej Gromnicznej czyli do 2 lutego.<\/p>\n\n\n\n

    (potrzebne co\u015b  a la p\u0142atki \u015bniegu)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Dwie uczennice wychodz\u0105 z pi\u00f3rkami i skrzyd\u0142ami zza kartonu i rozsypuj\u0105 co\u015b by zasypa\u0107 drog\u0119, obraz Jezusa, \u015bwiece tilight, kartki z napisami \u017cyczliwo\u015b\u0107, dobro\u0107, cierpliwo\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Do tekstu Krzysztofa Kamila Baczy\u0144skiego doda\u0142am m\u00f3j w\u0142asny wiersz, zainspirowany tekstem poety.<\/p>\n\n\n\n

    3) Krzysztof Kamil Baczy\u0144ski, „Kol\u0119da”<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

    Anio\u0142owie, anio\u0142owie biali,
    na co\u015bcie to tak u \u017c\u0142obka czekali?<\/p>\n\n\n\n


    po co\u015bcie tak skrzyde\u0142kami trzepoc\u0105c
    p\u0142atki \u015bniegu rozsypali czarn\u0105 noc\u0105?<\/p>\n\n\n\n


    <\/strong>Czy\u015bcie blaskiem drog\u0119 chcieli zmyli\u0107
    tym przekl\u0119tym, co krwi\u0105 r\u0119ce zbrudzili?<\/p>\n\n\n\n

    Czy\u015bcie Anio\u0142owie zapomnieli, \u017ce Pan chwa\u0142y przyszed\u0142 zbawi\u0107 \u015bwiat ca\u0142y \u2013 ca\u0142y bez wyj\u0105tku:<\/p>\n\n\n\n

    Tych, kt\u00f3rzy krwi\u0105 r\u0119ce zbrudzili r\u00f3wnie\u017c.<\/p>\n\n\n\n

    Jak\u017ce to? \u2013 pytacie<\/p>\n\n\n\n

    Czy\u017c Mi\u0142o\u015bci nie znacie?<\/p>\n\n\n\n

    Czy\u017c Chrystusa nie znacie? \u2013 daj\u0119 anio\u0142om ikon\u0119 Jezusa \u2013 anio\u0142owie podnosz\u0105 ikon\u0119 razem do g\u00f3ry<\/p>\n\n\n\n

    Tego, kt\u00f3ry wzgardzony<\/p>\n\n\n\n

    Zrzek\u0142 si\u0119 kr\u00f3lewskiej korony<\/p>\n\n\n\n

    Na rzecz narkoman\u00f3w, alkoholik\u00f3w,<\/p>\n\n\n\n

    Chorych,<\/p>\n\n\n\n

    Biednych i cierpi\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n

    Tego, kt\u00f3rego narodziny<\/p>\n\n\n\n

    S\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em \u0142ask i si\u0142\u0105 dla ca\u0142ej ludzkiej rodziny \u2013<\/p>\n\n\n\n

    I dla wszystkich rodzin \u015bwiata. (uczennice stawiaj\u0105 ikon\u0119 na stoliku, bior\u0105 ze stolika ciemne gwiazdy (czarne), rzucaj\u0105 na ziemi\u0119, czarne pi\u00f3rka, czarne serca)<\/p>\n\n\n\n

    Ciemne noce, anio\u0142owie, w naszej ziemi,
    ciemne gwiazdy i \u015bnieg ciemny, i mi\u0142o\u015b\u0107,
    i pod tymi ob\u0142okami ciemnymi
    nasze serce w ciemno\u015b\u0107 si\u0119 zmieni\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

    Ja wierz\u0119!<\/p>\n\n\n\n

    Ufam, ze Dzieci\u0105tka narodziny<\/p>\n\n\n\n

    Zg\u0142adz\u0105 wszystkie ciemno\u015bci \u2013<\/p>\n\n\n\n

    Chrystus bowiem to B\u00f3g \u015bwiat\u0142o\u015bci! (anio\u0142owie zapalaj\u0105 ma\u0142e \u015bwiece na pod\u0142odze \u2013 droga do ko\u015bcio\u0142a)<\/p>\n\n\n\n

    Ufam, ze ozi\u0119b\u0142o\u015b\u0107 naszych serc<\/p>\n\n\n\n

    Na nowo rozpali ogie\u0144 Mi\u0142o\u015bci,<\/p>\n\n\n\n

    \u017be na nowo zapragniemy \u017cyczliwo\u015bci, (kartka z napisem \u017cyczliwo\u015b\u0107) <\/p>\n\n\n\n

    Ciepliwo\u015bci (cierpliwo\u015b\u0107) i dobroci (dobro\u0107) <\/p>\n\n\n\n

    By\u015bmy godnie i bez zmazy<\/p>\n\n\n\n

    Mogli p\u00f3j\u015b\u0107 do stajeni,<\/p>\n\n\n\n

    Do J\u00f3zefa i Panienki,<\/p>\n\n\n\n

    Odda\u0107 pok\u0142on<\/p>\n\n\n\n

    I nie tylko \u2013<\/p>\n\n\n\n

    Aby z\u0142o\u017cy\u0107 Panu dary:<\/p>\n\n\n\n

    \u017bycie, zdrowie, po\u015bwi\u0119cenie,<\/p>\n\n\n\n

    Trud i rado\u015b\u0107, przygn\u0119bienie,<\/p>\n\n\n\n

    Wszystko co nam o\u015bci\u0105 w gardle stoi,<\/p>\n\n\n\n

    Czego ka\u017cdy z nas si\u0119 boi,<\/p>\n\n\n\n

    Wszystko to i inne sprawy<\/p>\n\n\n\n

    Przyjm lito\u015bnie Bo\u017ce prawy!<\/p>\n\n\n\n

    Spraw, by blask Twej chwa\u0142y<\/p>\n\n\n\n

    Opromieni\u0142 ziemi\u0119 ca\u0142\u0105<\/p>\n\n\n\n

    I by sta\u0142 si\u0119 drogowskazem<\/p>\n\n\n\n

    – dla zgubionych,<\/p>\n\n\n\n


    <\/strong>Anio\u0142owie, anio\u0142owie biali, (anio\u0142owie id\u0105 do ko\u015bcio\u0142a i znikaj\u0105 za kartonem)
    O! po\u015bwie\u0107cie blaskiem skrzyde\u0142 swoich,
    by do Pana trafi\u0142 ten zgubiony
    i ten, co si\u0119 oczu podnie\u015b\u0107 boi,
    i ten, kt\u00f3ry bez nadziei czeka,
    i ten rycerz w rozszarpanej zbroi,
    by jak cz\u0142owiek szed\u0142 do Boga-Cz\u0142owieka,
    anio\u0142owie, anio\u0142owie biali.<\/p>\n\n\n\n

    Wracaj\u0105 na miejsce do pierwszego rz\u0119du a wstaj\u0105 dwaj inni uczniowie:<\/p>\n\n\n\n

    Nowy Rok – mi\u0119dzynarodowe \u015bwi\u0119to przypadaj\u0105ce 1 stycznia ka\u017cdego roku  – w kalendarzu gregoria\u0144skim, w Polsce jest to dzie\u0144 wolny od pracy.<\/p>\n\n\n\n

    4) <\/strong>JAN KOCHANOWSKI<\/a><\/p>\n\n\n\n

    \u201eNa Nowy Rok\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    To\u00adbie b\u0105d\u017a chwa\u00ad\u0142a, Pa\u00adnie wsze\u00adgo \u015bwia\u00adta,
    \u017be\u015b nam do\u00adcze\u00adka\u0107 da\u0142 No\u00adwe\u00adgo Lata.
    Daj, by\u00ad\u015bmy si\u0119 i sami od\u00adno\u00adwi\u00adli,
    Grzech po\u00adrzu\u00adciw\u00adszy , w nie\u00adwin\u00adno\u00ad\u015bci \u017cyli!

    \u0141aska Twa \u015bwi\u0119\u00adta nie\u00adchaj b\u0119\u00addzie z nami,
    Bo nic do\u00adbre\u00adgo nie uczy\u00adnim sami!
    Mn\u00f3\u017c w nas na\u00addzie\u00adj\u0119, przy\u00adsp\u00f3rz pra\u00adwej wia\u00adry,
    Niech uwa\u00ad\u017ca\u00admy Twe praw\u00addzi\u00adwe dary!

    U\u017cycz po\u00adko\u00adju nam i \u015bwi\u0119\u00adtej zgo\u00addy,
    Niech si\u0119 nas boj\u0105 po\u00adga\u0144\u00adskie na\u00adro\u00addy,
    A Ty nas nie chciej od\u00adst\u0119\u00adpo\u00adwa\u0107, Pa\u00adnie,
    I ow\u00adszem, racz nam do\u00adpo\u00adma\u00adga\u0107 na nie!

    B\u0142o\u00adgo\u00ads\u0142aw zie\u00admi z Twej szczo\u00addro\u00adbli\u00adwo\u00ad\u015bci,
    Nie\u00adchaj nam dawa do\u00adsta\u00adtek \u017cyw\u00adno\u00ad\u015bci,
    Ucho\u00adwaj g\u0142o\u00addu i po\u00adwie\u00adtrza z\u0142e\u00adgo,
    Daj wszyst\u00adko do\u00adbre z mi\u00ad\u0142o\u00adsier\u00addzia swe\u00adgo!<\/p>\n\n\n\n

    Na koniec chcemy przywo\u0142a\u0107 Pie\u015b\u0144 o Narodzeniu Franciszka Karpi\u0144skiego, kt\u00f3ry by\u0142 tw\u00f3rc\u0105 nurtu sentymentalnego w liryce polskiej. Tworzy\u0142 mi\u0119dzy innymi:<\/p>\n\n\n\n